با سلام. با توجه به نزدیكی به زمان انتخاب رشته و سوالات و تردیدهای بسیاری از كنكوری ها نسبت به رشته علوم آزمایشگاهی تصمیم گرفتم شرح مختصری از این ویژگی ها و موقعیت شغلی این رشته را در اختیار این عزیزان قرار دهم، به امید اینكه بتوانند با دیدی باز و اطلاعات كامل انتخاب رشته نمایند.

 

رشته کارشناسی علوم آزمایشگاهی زیر شاخه ای از گدوه پزشکی است که به دانش آموختگان  درا ین دوره کلیه مباحث ازمایشگاه بالینی اموزش داده میشود. آنچه که باعث اهمیت ویژه این رشته در علوم پزشکی شده است نقش مهم آن در تشخیص، درمان پیشگیری و پیگیری بیماریهای مختلف است. به همین دلیل این رشته از رشته های شاخص دانشگاه های علوم پزشکی میباشد. از این گذشته سهم بسزای گرایش های مختلف علوم آزمایشگاهی در پیشرفت های چشمگیر و روز افزون فن آوری های بیوتکنولوژی بر اهمیت این رشته می افزاید.

 

فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ با نمونه‌برداری‌ مدفوع‌، ادرار و خون‌ و آماده‌سازی‌ نمونه‌ و آزمایش‌های‌ مختلف‌ بیوشیمی‌ و هماتولوژی‌ سر و كار دارد و همچنین می‌تواند آزمایش‌های‌ تخصصی‌ هورمون‌شناسی‌ یا ایمونولوژی‌ را انجام‌ دهد و مسؤول‌ بخش‌های‌ مختلف‌ یك‌ آزمایشگاه‌ تشخیص‌ طبی‌ مانند بخش‌ نمونه‌برداری‌، انگل‌شناسی‌ و ادرار، هورمون‌شناسی‌، ایمونولوژی‌ و… شود و بر نحوه‌ كار و آزمایش‌های‌ كاردان‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌ نظارت‌ كرده‌ و كار او را تأیید نماید.

 

تاریخچه :
تا سال 1976 رشته علوم آزمایشگاهی با نام Medical Technology خوانده می شد و پس از آن به Medical Laboratory Sciences تغییر نام داد و امروزه نیز در اکثر دانشگاههای دنیا با همین نام و یا Clinical Laboratory Sciences خوانده می شود.
تا قبل از انقلاب فرهنگی در ایران دوره های چهار ساله کارشناسی پیوسته دایر بود که بعد از آن به شکل کاردانی و دکترای حرفه ای تغییر یافت واز سال 1372 تا سال 1386 مقاطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته این رشته در دانشگاهها ارائه میگردید. از سال 1387 به بعد نیز این رشته در مقطع كارشناسی دانشجو می پذیرد.

 

توانایی‌های‌ لازم‌ :
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ یك‌ رشته‌ عملی‌ است‌ و جوانانی‌ كه‌ علاقه‌مند به‌ كار عملی‌ هستند و نسبت‌ به‌ نمونه های مختلف بدن‌ حساس‌ نیستند، در این‌ رشته‌ موفق‌ می‌شوند. در ضمن‌ لازم‌ است‌ كه‌ دانشجو به‌ دروس‌ شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد. گفتنی‌ است‌ كه‌ رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ در كشور ما تا مقطع‌ دكترا به‌ صورت‌ ناپیوسته‌ دانشجو می‌پذیرد.

 

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ :
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ عمومی‌، فیزیک‌ کاربردی‌، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌، زیست‌شناسی‌، آناتومی‌.
دروس‌ تخصصی‌:
مقدمات‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌، شیمی‌ و میکروبیولوژی‌ مواد غذایی‌، زبان‌ تخصصی‌، انگل‌ و حشره‌شناسی‌ پزشکی‌، قارچ‌شناسی‌ پزشکی‌، ویروس‌شناسی‌ پزشکی‌، ایمنی‌ و سرم‌شناسی‌، باکتری‌شناسی‌ پزشکی‌، خون‌شناسی‌، بانک‌ خون‌، بیوشیمی‌ بالینی‌، بافت‌شناسی‌، آسیب‌شناسی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌.

 

طرح نیروی انسانی :
طبق مصوبات وزارت بهداشت - درمان و آموزش پزشکی، فارق التحصیلان علوم آزمایشگاهی ( کلیه مقاطع ) موظفند نصف طول مدت تحصیل، طرح نیروی انسانی را طی نمایند، قابل ذکر است که گذراندن طرح در یکی از مقاطع، فرد را از گذراندن طرح در مقاطع بالاتر این رشته معاف می گرداند.

زمینه های اشتغال :
فارق التحصیلان این رشته می توانند در زمینه درمانی – بهداشتی – آموزشی – پژوهشی و تشخیصی در مراکز زیر اشتغال یابند:
مراکز آموزشی – درمانی و بهداشتی وابسته به دانشگاه های علوم پزشکی، بیمارستانها و آزمایشگاه های تشخیص طبی خصوصی بیمارستان های وابسته به سازمان تامین اجتماعی و بیمه خدمات درمانی، پزشکی قانونی، مراکز سازمان انتقال خون، مراکز پژوهشی – تحقیقاتی دولتی و خصوصی، آزمایشگاه های صنایع دارویی و غذایی و. . .

 

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ كه‌ بازار كار نسبتاً خوبی‌ دارد. زیرا امروزه‌ جامعه‌ ما به‌ امر بهداشت‌ و سلامتی‌ پی‌ برده‌ است‌ و بی‌ شك‌ بدون‌ استفاده‌ از آزمایشگاه‌های‌ تشخیص‌ طبی‌ حفظ‌ سلامت‌ جامعه‌ و جلوگیری‌ از شیوع‌ بیماری‌های‌ عفونی‌ و آلرژی‌ها یا مبارزه‌ با بیماری‌های‌ ژنتیكی‌ امكان‌پذیر نیست‌.

 

مقطع کارشناسی ارشد :
فارق التحصیلان مقطع کارشناسی علوم آزمایشگاهی می توانند از طریق آزمون کارشناسی به کارشناسی ارشد در گرایش های زیر ادامه تحصیل دهند :
بیوشیمی بالینی، خونشناسی، انگل شناسی، میکروب شناسی، قارچ شناسی، ویروس شناسی، ژنتیک انسانی، ایمونولوژی، بیوتکنولوژی، فیزیولوژی و سم شناسی.

 

مقطع PHD :
فارق التحصیلان کارشناسی ارشد با شرکت در آزمون کارشناسی ارشد به PHD می توانند در گرایش های مذکور شرکت نمایند.

 

بزرگداشت علوم آزمایشگاهیان تشخیص طبی کشور :
از 30 فروردین 1382 که اولین بزرگداشت حکیم فرزانه و دانشمند برجسته ایرانی، سید اسماعیل جرجانی، بنیانگذار علم آزمایشگاه برگزار گردید، این روز به عنوان روز بزرگداشت علوم آزمایشگاهیان تشخیص طبی تعیین شد و هر سال انجمن ها و تشکل های علوم آزمایشگاهی این روز را گرامی می دارند.

با توجه به اینکه مدتی پیش در یكی از خانه‏های دانشجویی موش مشاهده شده بود و موجبات سلب آسایش و آرامش و گاها رعب و وحشت همراه با خشونت (اعدام) دانشجویان عزیز را فراهم کرده بود ، بدینوسیله بنده نتیجه مطالعات و تحقیقاتم جهت مقابله با موش را به شرح زیر اعلام می كنم.
به محض مشاهده موش در اتاق ، یکی از اقدامات زیر را انجام دهید :

بند 1- روش کاملا دانشجویی : پس از هماهنگی با هم اتاقی‏هایتان با کشیدن یک جیغ بلند ، دسته جمعی در را باز کرده از اتاق خارج شوید و دیگر هرگز به آن اتاق بازنگردید. (البته خانم های دانشجو)

بند 2- روش سرخپوستی : مقداری وسایل قابل اشتعال وسط اتاق جمع کرده ، آتش بزنید تا موش با دود آن خفه شود . سپس موارد بند (1) را انجام دهید .

بند 3- روش معرفتی : به موش بگویید در صورت عدم خروج وی خودکشی خواهید کرد . اگر با معرفت باشد از اتاق خارج خواهد شد . در غیر این صورت موارد بند (1) را انجام دهید .

بند 4- روش تعارفی : به موش تعارف کنید که امشب را پیش شما بماند . احتمالا شرمنده شده و تعارف شما را نمی‏پذیرد . دز صورتیکه تعارف را پذیرفت بند (1) را اجرا کنید .

بند 5- روش قبیله گامبالا : تعدادی سلاح سرد تهیه کرده و به موش اعلان جنگ کنید . در صورتیکه موش نامبرده حرفه‏ای بوده و این حرف را جدی نگرفت بند (1) را انجام دهید. (دانشجویان پسر)

بند 6- روش دموکراتیک : پس از شرح فواید گفتمان برای موش ، از او خواهش کنید اتاق را ترک کند . اگر موش قبول نکرد بند (1) را انجام دهید .

بند 7- روش نه چندان دانشجویی : یکی از گربه‏هایی که در کوچه دنبال غذا می‏گردند را برای شام به منزل خود دعوت کنید . در صورت موفقیت گربه در خوردن موش ، از او بخواهید از اتاق خارج شود . در صورت عدم موافقت گربه بدنبال راهی برای خارج کردن گربه باشید.

بند 8- روش کمپینگ : در میان دوستانتان هر کدام که خانه‏شان بهتر است را انتخاب کرده و به صورت دسته جمعی تا آخر ترم به خانه آنها بروید . در صورتیکه در خانه آنها هم موش مشاهده شد به بند (1) مراجعه کنید .

بند 9- روش روانشناسی : به کارهای روزانه خود پرداخته و به موش بی‏محلی کنید . او احتمالا ناراحت شده و خارج خواهد شد . در صورتیکه این هم جواب نداد راهی جز مراجعه به بند (10) برای شما باقی نمانده است .

بند 10- روش فاشیستی : مقداری از کباب سلف دانشگاه را در مسیر او قرار دهید تا از آن بخورد . این روش احتمال خطا ندارد . موش حتما خواهد مرد و اصلا نیازی به مراجعه به بند (1) ندارید .

در 15 سالگی آموختم كه

ژاپن: به شدت مطالعه می کند و برای تفریح ربات می سازد!

مصر: درس می خواند و هر از گاهی بر علیه حسنی مبارک، در و پنجره دانشگاهش را می شکند!

هند: او پس از چند سال درس خواندن عاشق دختری می شود و همزمان برادر دوقولویش که سالها گم شده بود را پیدا می کند. سپس ماجراهای عاشقانه و اکشنی(ACTION) پیش می آید و سرانجام آندو با هم عروسی می کنند و همه چیز به خوبی و خوشی تمام می شود!

عراق: مدام به تیر ها و خمپاره های تروریست ها جاخالی می دهد ودر صورت زنده ماندن درس می خواند!

چین: درس می خواند و در اوقات فراغت مشابه یک مارک معروف خارجی را می سازد و با یک دهم قیمت جنس اصلی می فروشد!

اسراییل: بیشتر واحدهایی که او پاس کرده، عملی است او دوره کامل آموزشهای رزمی و تروریستی و کماندویی را گذرانده! مادرزادی اقتصاد دان و نزول گیر و ربا خوار به دنیا می آید!

گینه بی صاحاب!: او منتظر است تا اولین دانشگاه کشورش افتتاح شود تا به همراه بر و بچ هم قبیله ای درس بخواند!

کوبا: او چه دلش بخواهد یا نخواهد یک کمونیست است و باید باسواد باشد و همینطور باید برای طول عمر فیدل کاسترو و جزجگر گرفتن جمیع روسای جمهوری امریکا دعا کند!

پاکستان: او بشدت درس می خواند تا در صورت کسب نمره ممتاز، به عضویت القاعده یا گروه طالبان در بیاید!

اوگاندا: درس می خواند و در اوقات بیکاری بین کلاس؛ چند نفر از قبیله توتسی را می کشد!

انگلیس: نسل دانشجوی انگلیسی در حال انقراض است و احتمالا تا پایان دوره کواترناری!! منقرض می شود ولی آخرین بازماندگان این موجودات هم درس می خوانند!

ایران: عاشق تخم مرغ است! سرکلاس عمومی چرت می زند و سر کلاس اختصاصی جزوه می نویسد! سیاسی نیست ولی سیاسی ها را دوست دارد. معمولا لیگ تمام کشورهای بالا را دنبال می کند! عاشق عبارت «خسته نباشید» است، البته نیم ساعت مانده به آخر کلاس! هر روز دوپرس از غذای دانشگاه را می خورد و هر روز به غذای دانشگاه بد و بیراه می گوید! او سه سوته عاشق می شود! اگر با اولی ازدواج کرد که کرد، و الا سیکل عاشق شدن و فارغ شدن او بارها تکرار می شود! جزء قشر فرهیخته جامعه محسوب می شود ولی هنوز دلیل این موضوع مشخص نشده که چرا صاحبخانه ها جان به عزرائیل می دهند ولی خانه به دانشجوی پسر نمی دهند! (فهمیدین به منم بگین) او چت می کند! خیابان متر می کند، ودر یک کلام عشق و حال می کند! همه کار می کند جز اینکه درس بخواند نسل دانشجوی ایرانی درسخوان در خطر انقراض است! از من می شنوین بی خیال دانشگاه بشین بهتره (تفریحات بهتر و کم دردسرتر هست)خود دانید.

تحقیقات دانشمندان از دگرگونی در عملكرد ویروس ایدز حكایت دارد.

به نوشته روزنامه روسی پراودا، دانشمندان با بررسی ویروس‌های حامل بیماری‌ ایدز به این نتیجه رسیده‌اند كه ویروس‌های جدید با سرعت كمتری تكثیر می‌شوند و علاوه بر این بیشتر تحت تأثیر داروها قرار می‌گیرند.

به گفته دانشمندان این یافته اصلا به آن معنی نیست كه می‌توان ویروس ایدز را ضعیف كرد.

بر اساس این گزارش، پیش از این تصور می‌شد قدرت ویروس ایدز پس از انتقال از فردی به فرد دیگری افزایش می‌یابد ولی با تحقیقات جدید مشخص شده است كه قدرت این ویروس پس از انتقال به دیگران تحت تأثیر دستگاه ایمنی افراد كاهش می‌یابد.

 

 

آزمایش :هماتوکریت HCT

هدف:تعیین درصد حجمی گلبول قرمز

 

RED BLOOD CELL

هدف:شمارش گلبول قرمز در یك میلیمتر مكعب خون

 

 

( White Blood Cell Count (WBC
هدف: شمارش گلبول سفید در یك میلیمتر مكعب خون